Berat bezienswaardigheden

De bezienswaardigheden van Berat draaien allemaal om één betoverend beeld: rijen witte Ottomaanse huizen met tientallen ramen, gestapeld tegen de berg aan weerszijden van de Osum-rivier. Niet voor niets heet Berat de stad van duizend ramen, en niet voor niets staat het op de UNESCO-Werelderfgoedlijst. Wij vinden het samen met Gjirokastër de mooiste stad van Albanië, en een verplichte stop op elke rondreis door Albanië. De stad is compact: in één dag zie je op je gemak de twee historische wijken, het bewoonde kasteel en de rivier. De mooiste plekken laten zich het best zien buiten de drukke, hete uren, zoals je verderop leest.

Berat ligt op twee uur rijden van Tirana

Berat ligt in het binnenland, op zo'n twee uur rijden van Tirana. Met een furgon (minibus) kom je er voor een paar euro, maar met een eigen huurauto ben je flexibeler en kun je onderweg stoppen. Betalen doe je in Albanese lek; neem hier wat contant geld mee, want niet overal kun je pinnen. Eén tot twee dagen is genoeg. Blijf je slapen, dan proef je ook de heerlijk rustige avondsfeer als de dagjesmensen weg zijn. Kijk voor het weer even bij de beste reistijd voor Albanië, want in het binnenland kan het 's zomers flink heet worden.

Tip: het allermooiste uitzicht op de duizend ramen heb je vanaf de Gorica-brug aan de overkant van de rivier, het best in de late namiddag als het gouden licht op de witte gevels valt. Ga vroeg of tegen zonsondergang op pad, want overdag kan het op de smalle kasseienpaadjes warm en druk zijn.

Dwaal door de Mangalemwijk

De beroemdste wijk van Berat is Mangalem, aan de noordoever: rijen witte Ottomaanse huizen met grote ramen, tegen de berghelling gestapeld. Dit is het beeld dat de stad zijn bijnaam gaf. Loop de smalle kasseistraatjes omhoog, het liefst zonder plattegrond, en geniet onderweg van het uitzicht over de rivier en de Gorica-wijk aan de overkant. Om elke hoek wacht wel een verstopt binnenplaatsje of een kat die languit in de zon ligt.

Klim naar het bewoonde kasteel (Kala)

Wat Berat zo bijzonder maakt, is dat het kasteel geen dood monument is maar een levende wijk. Achter de eeuwenoude muren op de heuveltop wonen nog steeds families, tussen Byzantijnse kerkjes, ruïnes en olijfbomen, met de was aan de lijn en katten op de stoep. De klim erheen is stevig maar wordt beloond met een weids uitzicht over de stad en de vallei. Wij dwaalden er een uur rond zonder één keer op de kaart te kijken, en dat is precies hoe je Kala moet doen. Het kasteel zelf is gratis.

Let op: neem water mee als je naar het kasteel klimt, want boven is nauwelijks schaduw en in de zomer kan het in het binnenland flink heet worden.

Steek de Gorica-brug over

Aan de overkant van de Osum ligt Gorica, de rustigere tegenhanger van Mangalem. De twee wijken worden verbonden door de sfeervolle Gorica-brug uit de achttiende eeuw, en juist vanaf die brug maak je de klassieke foto van Berat, met de duizend ramen die als een amfitheater tegen de berg oplopen. Wandel daarna door de stille straatjes van Gorica, waar het een stuk minder druk is dan aan de overkant.

Bezoek de kerken en het Onufri-museum

Binnen de kasteelmuren staan verschillende eeuwenoude Byzantijnse kerkjes. In de kerk van de Ontslapenis van Maria zit het Onufri-museum, met de kleurrijke iconen van de beroemde zestiende-eeuwse schilder Onufri, bekend om zijn onnavolgbare rode tinten. Voor het museum en enkele kerken betaal je een kleine toegangsprijs van rond de 2 euro. Een rustig, sfeervol bezoek, ver weg van de drukte beneden.

Maak een xhiro langs de Osum

De brede Osum-rivier stroomt dwars door Berat, met langs de oever een gezellige, met bomen omzoomde boulevard. Hier maken de Albanezen 's avonds hun xhiro, de traditionele avondwandeling waarbij half de stad elkaar groet. Strijk neer op een terras, bestel een espresso of een raki, en kijk het lokale leven aan je voorbijtrekken. Nergens voel je de ontspannen sfeer van Berat beter.

Bewonder Berat van bovenaf

Berat is bovenal een stad om van bovenaf te bewonderen. Vanaf het kasteel, de hoger gelegen straatjes van Mangalem of een van de rooftopcafés heb je een schitterend panorama over de gestapelde witte huizen en de groene vallei. Wij bleven hangen tot het gouden avondlicht de gevels raakte en de duizend ramen één voor één oplichtten. Bewaar dus je laatste uur van de dag voor precies dat.